Kirpilerde Sık Görülen Hastalıklar ve Tedavileri

Mnemosynes

Yasaklı Üye
Katılım
9 Mar 2020
Mesajlar
291
Tepkime puanı
307
Puanları
63
Konum
İstanbul

Evde beslenen kirpilerde dış ve iç parazitler, saçkıran, kanser, sindirim sistemi hastalıklara ve zatürre gibi rahatsızlıklar sıkça görülebilir. Kirpi, evde beslemenin çok da yaygın olmadığı bir kemirgen olduğu için hastalık belirtilerini saptamak zor olabilir. Bu yüzden sorunların nasıl ortaya çıktığını ve kaynaklarını bilmek önemlidir.

Kirpilerde Sık Görülen Hastalıkların Belirtileri Nelerdir?
Kirpilerde hem iç hem de dış parazitler görülür. Bağırsak parazitleri (solucanlar ve protozoa) ishale neden olabilir. Herhangi bir belirti göstermeyen hayvanlarda dışkı muayenesi temelinde teşhis edilebilir. Dış parazitler pire, keneler ve akarları içerir ve çeşitli dermatit türlerine neden olur. Caparinia tripolis, evcil kirpilerde en yaygın olarak bulunan akardır. Yüzde, alında ve kulaklarda dolaşmayı sevdiği için yüz dikkatli incelendiğinde görülebilir. Bu akarlar diğer enfekte kirpi ile doğrudan temastan veya enfekte hayvanların yaşadığı kirlenmiş çöp veya kafeslerden bulaşabilir.

Birçok hayvan hiçbir klinik belirti göstermese de, belirtiler arasında omurga kaybı, pul pul deri, omurganın tabanındaki kabuklar ve sabit nesnelere sürtünme sayılabilir. Kulak akarları evcil kirpileri de istila edebilir. Birçok sıcakkanlı memelilerde ve kirpilerde pireler görülmesi de yaygındır. Ancak kirpi kapalı ortamda tutuluyorsa keneler nadir bir sorundur. Saçkıran ise bilindiğinin aksine bir solucan değil mantardır. Klinik belirtiler arasında dikenlerde dökülme, tüy dökülmesi, derinin dökülmesi ve cildin kabuklanması sayılabilir. Diğer evcil hayvanlara ve insanlara bulaşabilir.

Kirpilerde Sık Görülen Hastalıklar ve Tedavileri.jpg


Kanser genellikle 3 yaş ve üstü kirpilerde görülür. En yaygın olarak ağız, mide veya bağırsak sistemini etkiler. Ancak tüm vücut bölümleri kansere karşı hassastır. Birçok durumda olduğu gibi, klinik bulgular kansere özgü olmayabilir ve sadece kilo kaybı, iştahsızlık ve uyuşukluk içerir.

Solunum yolu hastalıkları, özellikle zatürre, evcil kirpilerde sıklıkla görülür. Semptomlar burun akıntısı, hapşırma ve nefes alma zorluğunu içerebilir. Ciddi şekilde etkilenen evcil hayvanlar huzursuz olabilir ve yemeyi bırakabilir. Kirpilerde zatürrenin en yaygın nedenlerinden biri, köpeklerde öksürüğe neden olan Bordetella bronchiseptica bakterisidir. Köpekler ve kirpi arasındaki teması sınırlamak sorunu çözebilir. Eğer varsa evdeki tüm köpekler düzenli olarak aşılanmalıdır.

Sindirim sistemi problemleri birkaç farklı nedenden dolayı ortaya çıkabilir. Salmonella enfeksiyonları klinik olarak belirgin olmayabilir veya hasta gibi görünen bir kirpide ishale yol açabilir. Sorun düzgün yönetilmezse hayvanın susuz kalmasına ve ölüme yol açabilir. İshalin diğer nedenleri, süt tüketimi veya mamayı değiştirmek gibi beslenme faktörlerini içerir. Karaciğerde yağlanma, yetersiz beslenme, açlık, obezite, toksinler veya bazı enfeksiyonlardan kaynaklanır.

Kirpi Hastalıkları Nasıl Teşhis Edilir?
Köpekler ve kedilerde olduğu gibi, kirpi hastalıkları için uygun bir tanıya ulaşmak adına genellikle belirli klinik prosedürler veya teşhis testleri yapmak gerekir. Bu prosedürler kapsamlı bir fizik muayene, dışkı analizi, radyografiler (X-ışınları), kan testi, idrar testi, mantar veya bakteri kültürleri, ultrason muayeneleri ve cerrahi incelemeyi içerebilir. Köpeklerin ve kedilerin aksine, ayrıntılı bir inceleme veya diğer prosedürleri gerçekleştirmek için çoğu kirpi anestezi altına alınmalıdır. İzofluran gazı gibi gaz anestezi kullanmak güvenli, hızlıdır ve evcil hayvanlara, sahibine veya veterinere zarar vermeden prosedürlerin düzgün bir şekilde yapılmasına izin verir.

Kirpilerde Sık Görülen Hastalıklar ve Tedavileri 2.jpg


Kirpilerde Hastalıklar Nasıl Tedavi Edilir?
İç parazitler haşaratların giderilmesi için uygun ilaçlar ile tedavi edilir. Dış parazitler güvenli bir pire spreyi, enjekte edilebilir ilaç veya ilaçlı banyo ile tedavi edilir. Zatürre ve diğer solunum problemleri antibiyotiklerle tedavi edilir. Uyuşuk ve yemekten kesilen kirpi için klinikte agresif tedavi gereklidir; sıvı tedavisi ve zorla besleme gerekebilir. İshal, nedeni belirleyerek, beslenmeyi düzelterek ve uygun ilacı vererek yönetilir. Bazı kanserli tümörleri çıkarmak cerrahi olarak mümkün olabilir. Özellikle ilacın kötü bir tadı varsa, isteksiz bir kirpiye antibiyotik veya diğer ilaçları ağız yoluyla vermek çok zor olabilir. Enjekte edilebilir antibiyotikler veya ilaçlar gerekebilir. Kirpinin tedavisi için kliniğe yatış önerilebilir.

Kirpinin Hasta Olup Olmadığını Nasıl Anlarım?
Bazı durumlarda, kirpide hastalık belirtileri belirli bir hastalığa özgü olabilir. Bununla birlikte, daha sık olarak, zatürre, kanser ve hatta böbrek veya karaciğer yetmezliği gibi birçok hastalıkta görülebilen iştahsızlık ve uyuşukluk gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Bu nedenle, normalden herhangi bir sapma endişe kaynağı olmalı ve kirpi veterineriniz tarafından derhal değerlendirilmelidir.

Not: Kirpi beslemek Türkiye'de yasal değildir.
 


Tevfik

Yönetici
Katılım
4 Mar 2019
Mesajlar
1,728
Tepkime puanı
1,241
Puanları
113
Konum
Türkiye
Bazen bahçemizde çıkıyor bu sevimli kirpiler, istemeden suç mu işliyoruz acaba? :)

Harika bir yazı olmuş, elinize emeğinize sağlık.
 

Mnemosynes

Yasaklı Üye
Katılım
9 Mar 2020
Mesajlar
291
Tepkime puanı
307
Puanları
63
Konum
İstanbul
Bazen bahçemizde çıkıyor bu sevimli kirpiler, istemeden suç mu işliyoruz acaba? :)

Harika bir yazı olmuş, elinize emeğinize sağlık.
Teşekkür ederim @Tevfik Bey.
Bizim de apartmanın bahçesinde var. Kediler için koyduğumuz mamaları gece kıtır kıtır yiyip, boyları yetmediği için onların su kabını devirerek de su içiyorlar. 😂
 

Tevfik

Yönetici
Katılım
4 Mar 2019
Mesajlar
1,728
Tepkime puanı
1,241
Puanları
113
Konum
Türkiye
Bizim de mamaları kargalar bitiriyor, sanırım kirpiler de bunlara dahil :D

Karınları doysunda tek, canlarım benim :)